1. Làm thơ cho trẻ em, xét đến cùng là để giáo dục trẻ nên người. Cái khó trong giáo dục không phải là giáo dục cái gì, mà là giáo dục như thế nào để trẻ tiếp nhận không bị khiên cưỡng bởi những lời giáo huấn một chiều.
Tập thơ “Quê nhà cô Tấm” của Phan Chín, là một tập thơ viết cho trẻ em khá thành công, nhờ tác giả biết cùng chơi với trẻ, cùng phát hiện cái hay, cái đẹp trong cuộc sống thường ngày, qua đó để cho trẻ tự nhận thức, tự hoàn thiện nhân cách. Phan Chín lựa chọn nhiều hình tượng rất gần gũi trong đời sống hàng ngày, thông qua đó, tác giả đã trao cho các em những bài học vỡ lòng hết sức thú vị:

Mẹ con ấm trà

Ấm trà có một bầy con
Đứa nào miệng cũng tròn tròn như nhau
Mỗi khi nhà có khách vào
Cả bầy con ngoác miệng chào, ngộ ghê

Khi mẹj ấm mang nước về
Rót ra, con cái đứng kề bên nhau
Mời người lớn trước, nhỏ sau
Nhấp trà thơm, khách gật đầu khen… ngoan!

Việc đầu tiên cha mẹ muốn dạy dỗ con là đức tính lễ phép. Biểu hiện của lễ phép đầu tiên của trẻ thường là phải biết chào hỏi, biết pha trà mời khách. Cách chào hỏi, cách pha trà thể hiện nét văn hoá của một con người, của một dân tộc. Do dó, phải giáo dục trẻ ngay từ những bước chập chững đầu đời. Phan Chín thấu hiểu được điều đó và đã thể hiện một cách cô đọng, dễ thương chung quanh chuyện… mẹ con ấm trà!

2. Lòng mẹ đối vơi con bao la như biển cả. Ca dao xưa so sánh công lao của cha mẹ nhe Núi như Nước: “Công chư như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”. Cũng nói về lòng mẹ, về tình mẹ và đức hy sinh vô bờ bến của người mẹ đối với con, Phan Chín dùng hình tượng “mẹ và cái rét”:

Cái rét giống như tên trộm
Nửa đêm lẻn chui vào nhà
Mẹ thức giấc và nhóm lửa
Cái rét hoảng hồn chui ra

Em ngủ say trong chăn ấm
Nào có hay biết gì đâu
Mẹ ngồi suốt đêm canh lửa
Không cho cái rét chui vào!

“Mẹ ngồi suốt đêm canh lửa” – hình ảnh tuyệt đẹp ấy soi cho ngươi con thấu được lòng mẹ từ cái rét cóng ngoài kia nửa đêm lẻn chui vào nhà! Yêu mẹ là tình yêu đầu tiên của con người, và đó là cội ngồn sức mạnh để mỗi người lớn lên, để sống thành người.

3. Cuộc sống bận rộn, hoặc vô tình, bao người không thấy hết được cái đẹp của cuộc sống phong phú chung quanh được ẩn chứa trong những vật hết sức bình thường trong đời sống. Hãy lắng tai nghe, hãy để cho trái tim mình rung động, hãy thả trí tưởng tượng rong chơi giữa không gian đầy màu sắc này bạn sẽ thấy bao điều kỳ diệu hiện ra như là phép lạ. Thử cùng Phan Chín lắng nghe âm thanh từ chiếc “Vỏ ốc”:
“Chiếc vỏ ốc nho nhỏ
Mà chứa lắm diệu kỳ
Bởi vì khi em thổi
Nghe như biển thầm thì…”

Bài học từ chiếc vỏ ốc tôi tin không chỉ dành cho trẻ em mà cũng có ích lắm cho người lớn. Không tin, bạn hãy áp chiếc vỏ ốc vào tai mình vào một buổi chiều đầy gió, bạn sẽ nghe sóng biển dạt dào, bạn sẽ nghe tình yêu thương lan toả quanh người.

Nguyễn Nho Khiêm

Advertisements